Şarkıların Dili 2* Aranjmanlar

Yayınlandı: Ağustos 16, 2010 / Uncategorized

Aranjman; bestesi daha önceden yapılmış bir melodinin aslını koruyarak çeşitli enstürmanlarla yeniden düzenlenmesi anlamına gelmektedir. Bu işleme aranje etmek bunu yapan kişiye de aranjör denmekte.  Türkiye’de Aranjman müzik akımı 1960 lar da başlamış 1970 lerde Anadolu Pop’un yaygınlaşmasıyla oldukça azalmıştır.

Türkiye’de ilk aranjman Fecri Ebcioğlu‘nun ilk kez Fransız pop şarkıcısı Bob Azzam”ın C’est écrit dans le Ciel adlı parçasına Türkçe sözler yazıp Bak Bir Varmış Bir Yokmuş adıyla İlham Gencer‘e söyletmesi başlamış oldu.  Şarkının orijinaline ulaşmak için burayı, aranjmanı için burayı tıklayabilirsiniz.  Bu parça Türkçe ilk aranjman olmakla birlikte Türkçe söylenmiş ilk pop şarkısıdır.

Ajda Pekkan aranjman konusunda oldukça usta bir sanatçı. Bilenen 60’a yakın aranjmanı bulunmakta bunlardan en çok sevileni hepimizin zamanında severek dinlediği ve hala dinlenen “Kimler geldi kimler geçti.” adlı parçasıdır. Bu parçayı dinlemek için sol raye – if we were free‘ e tıklayabilirsiniz.  (Videonun yarısında Ajda’nın aranjmanı çalınmaktatır.) Diğer bilinen bazı aranjmanları; “Karlar düşer”, “Sakın sakın  ha”, “Uykusuz her gece”,  “O benim dünyam” “Hoşgör sen”…

Bu parçalar için bazıları “çalıntı” diyebilir bir kısım haklılarda, çalıntı değildir demekte, çalıntıdır demekte yanlış olmaz.  Lakin şurda şunu belirtmeliyim ki; bence aranjman müzik  çalıntı müzik değildir. Çünkü beste birebir aynı sadece üstüne söz yazıyorsunuz, kısacası varolana biçim veriyorsunuz.  Her zaman şunu da derler “Sanatta çalma yoktur esinlenme vardır” bunun yorumuda size kalmış. 🙂  Çalıntı müzikte o esinlenmeyi bir de siz farkedin.  Bakınız. Parçaların orijinallerin daha iyi bir şekilde seslendiriliklerini söyleyebiliriz.  Yani bestesi olan bir parçaya Türkçe söz yazmada ve yeniden yorumlamakta üstümüze yok.  =D Gelişen teknolojiyle birlikte elektro-ses, pop şarkılarda oldukça kullanılmaya başlandı. Hafızalardan silinmeyecek olan melodilere hasret kaldık, yeni nesil “dım tıs dım tıs” dan ibaret.

Bu aranjmanlardan beni en çok üzen Ayten Alpman‘ın aranjörlüğünü yaptığı “Bir başkadır benim memleketim” oldu.  Kıbrıs Harekatı sırasında halkımıza moral ve motivasyon sağlayan o parça.  Halen severek dinlediğim dinlerken derin düşüncelere daldığım memleketimin parçası… Ne yazık ki öğrendiğimde hem bu parçadan soğuduğum hem de değerli sanatçımız Ayten Alpman’dan beklemediğim hadiseler oldu. Şöyle ki;

Bu parça ilk olarak Fransız besteci Mireille Mathieu‘in  “L’Aveugle” adlı parçasının arenje halidir. Bu bi nebze sindirilebilir. Bir de ne öğreneyim bu parçanın kökeni “yahudi ilahileri” ne dayanmaktaymış, aslında memleketim diye her daim dinlediğimiz o parça bir yahudi ilahisi yaması… ! Dinlemek için burayı tıklayınız.

Ayten Alpman’dan soğumamın sebebi ise daha bir farklı, Sen git halkın bağrına bastığı parçayı para uğruna bir reklam firmasına heba et, “bir başkadır benim merinosum” de…

Bir diğer aranjman ise Yeliz’den yine herkesin bildiği “Yalan yalan” şarkısı;  zaten başka şarkılarını bilen pek yoktur. 🙂 O şarkıyı birde “Amor Amor” diye dinlemek var. Buyrunuz.

Sıra geldi Burak Kut‘un bir ara dillerden düşmeyen tiki şarkısına 🙂 Çocuklar sokaklarda “komple komple” diye haykıra haykıra bağırırlardı.

Çalıntımı hadi ya
üzülme be abi ya
hayat kısa tabi yaya
yürü başka şarkı mı yok
çalmayı versin bas git
taksit taksit

Hadi bakalım ” Rompe, rompe, rompe!” diye bağırın artık. Şarkının orijinali için tıklayınız.

Müzik; insanların duygularını yönlendiren; sevinçlerini, üzüntüleri, heyacanlarını, aşklarını, sevgilerini kısacası bütün duygusal yönlerini etkileyen bir icat.  Gelişen bu devirde müziksiz bir toplum düşünmek oldukça zor. Onlar bizim her şeyimiz. =) Çalıntıda olsa…

Bu yazıyı klavyeye almama (Neden böyle bir deyim olmasın ? =D ) ön-ayak olan arkadaşım Nehir BAZNA‘ya ve melike gökhan a teşekkür ederim.

Yararlanılan siteler;

Tüm Türkçe aranjmanlar – http://tr.wikipedia.org/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e_aranjmanlar_listesi

Aranjman ansiklopedik bilgi – http://tr.wikipedia.org/wiki/Aranjman

Memleketim hakkında – http://www.bhaber.net/haber/2477-bir-baskadir-benim-memleketim-kimin-memleketi.html

Hit aranjmanlar – http://my.opera.com/zapata55/blog/2008/02/12/our-golden-songs-orjinal-of-36-turkish-hits

Reklamlar
yorum
  1. Aynamilas dedi ki:

    Bence aranjman, çalıntı kelimesinin kulağa daha hoş gelen, daha temiz ve yeni versiyonudur.Var olan bir bestenin üstüne yeniden söz yazmak bence her zaman sanat değildir.Her zaman sanat değildir diyerek bir açıklık bırakmayı ihmal etmiyorum çünkü öyle bir söz yazılırki, şarkı bambaşka bir hale dönüşür.Sanatsal anlamda başarılı bir iş çıkarılmadıkça bunun adı bence çaıltıdır. Mesala Burak Kut’un şarkısı sadece ticari anlamda yapılmış bir şarkı.Bunun sanatsal bir değeri bence yok.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s